આ કારણે જ બાપ્પાને એકદંત કહેવામાં આવે છે, જાણો છત્તીસગઢ ના ઢોલકલ ગણેશજી નો મહિમા…

ધાર્મિક

થોડા સમય પહેલા, પુરાતત્વ વિભાગે દંતેવાડા જિલ્લા મથકથી 30 કિલોમીટર દૂર કાઢેલ કાલની ટેકરીઓ પર સેંકડો વર્ષો જૂની નાગવંશી રાજાઓ દ્વારા સ્થાપિત ભવ્ય ગણેશ પ્રતિમા શોધી કાી હતી. છત્તીસગઢ માં તે લોકોના આશ્ચર્યનું કારણ છે.

લોકો એ સમજવામાં અસમર્થ છે કે સદીઓ પહેલા આવા દૂરના વિસ્તારમાં આટલી ઉંચાઈએ ગણેશ મૂર્તિની સ્થાપના શા માટે કરવામાં આવી હતી? અહીં પહોંચવું હજુ પણ ખૂબ જ જોખમી કામ છે, તેથી તે દિવસોમાં તે વધુ જોખમી રહ્યું હશે. તો પછી આ ગણેશ મૂર્તિની સ્થાપના કેવી રીતે અને શા માટે કરવામાં આવી? પુરાતત્વવિદોનો એક અંદાજ એ છે કે દંતેવાડા પ્રદેશના રક્ષક તરીકે નાગવંશીઓએ અહીં ગણેશજીની સ્થાપના કરી હતી.

ભવ્ય ગણેશ મૂર્તિ:

ડુંગર પર સ્થાપિત 6 ફૂટ ઉંચા 21/2 ફૂટ પહોળા ગ્રેનાઈટ પથ્થરમાંથી બનેલી આ પ્રતિમા સ્થાપત્યના દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ કલાત્મક છે. ગણપતિની આ મૂર્તિ ઉપરના જમણા હાથમાં કુહાડી, ઉપલા ડાબા હાથમાં તૂટેલો દાંત, નીચેના જમણા હાથમાં અભય મુદ્રામાં અક્ષમાલા અને નીચેના ડાબા હાથમાં મોદક સ્વરૂપે બિરાજમાન છે. પુરાતત્વવિદોના મતે, આ પ્રકારની પ્રતિમા બસ્તર વિસ્તારમાં ક્યાંય જોવા મળતી નથી.

ગણેશજીના તૂટેલા દાંતને લગતી પૌરાણિક કથા:

દંતકથા અનુસાર, એકવાર પરશુરામ શિવને મળવા કૈલાશ પર્વત પર ગયા હતા. તે સમયે શિવ વિશ્રામમાં હતા. ગણેશજી તેમના રક્ષક તરીકે બેઠા હતા. જ્યારે ગણેશજીએ પરશુરામ જીને શિવને મળવાથી રોક્યા, ત્યારે પરશુરામ જી ગુસ્સે થયા અને ગુસ્સામાં તેમણે પોતાની કુહાડીથી ગણેશજીનો એક દાંત કાપી નાખ્યો, ત્યારથી ગણેશજીને એકદંત કહેવાયા.

ગણેશ અને પરશુરામ વચ્ચે આવું થયું:

દંતેશનો વિસ્તાર (વાડા) દંતેવાડા કહેવાય છે. આ વિસ્તારમાં કૈલાશ ગુફા પણ છે. આ પ્રદેશને લગતી એક દંતકથા છે કે તે એ જ કૈલાસ પ્રદેશ છે જ્યાં ગણેશ અને પરશુરામ વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું. આ જ કારણ છે કે દંતેવાડાથી કાઢેલ કાલ પહોંચવાના માર્ગ પર એક ગામ પારસ પાલ જોવા મળે છે, જે પરશુરામ તરીકે ઓળખાય છે. તેની બાજુમાં ગામ કોટવાલ પરા આવે છે. ગણેશજીનો વિસ્તાર કોટવાલ એટલે કે રક્ષક તરીકે હોવાની માહિતી છે.

આ ગણેશ મૂર્તિ દંતેવાડા પ્રદેશની રક્ષક છે:

પુરાતત્વવિદોના મતે, દંતેવાડા વિસ્તારના સંરક્ષક તરીકે આ વિશાળ પ્રતિમા ડુંગરની ટોચ પર સ્થાપિત થઈ હશે. ગણેશના હથિયાર તરીકેની ફરસાણ આની પુષ્ટિ કરે છે. આ જ કારણ છે કે તેમને નાગવંશી શાસકો દ્વારા આટલી ઉંચી ટેકરી પર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ મૂર્તિ બનાવતી વખતે નાગવંશી શાસકોએ મૂર્તિ પર નિશ્ચિતપણે નિશાન લગાવ્યું છે. ગણેશના પેટ પર સાપનું નિશાન. ગણેશજીએ પોતાનું સંતુલન જાળવવું જોઈએ, તેથી જ કારીગરે થ્રેડમાં સંગ્રહનો ઉપયોગ કર્યો છે. કલાના દૃષ્ટિકોણથી 10-11 સદી (નાગવંશી) પ્રતિમા કહી શકાય.

તેમની પ્રતિમાનો ઉલ્લેખ બીજા શિખર પર જોવા મળે છે.. સ્થાનિક આદિવાસીઓ એકદંતને તેમના રક્ષક તરીકે પૂજે છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે ઢોલકાલ શિખર પાસે સ્થિત બીજા શિખર પર દેવી પાર્વતી અને સૂર્યદેવની મૂર્તિઓ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. જે લગભગ 15 વર્ષ પહેલા ચોરાઇ હતી. આજદિન સુધી ચોરાયેલી પ્રતિમા અંગે કોઈ માહિતી મળી નથી.

કેવી રીતે પહોંચવું:

ધોળકાલ પહોંચવા માટે, તમારે પહેલા દંતેવાડા પહોંચવું પડશે. જગદલપુર થી દંતેવાડા સ્ટેટ હાઇવે નંબર 16 દ્વારા જોડાયેલ છે. તમને રાયપુર, બિલાસપુર, દુર્ગ, રાજનાંદગાંવથી દંતેવાડા માટે બસો મળશે. જો તમે ટ્રેનમાં આવવા માંગતા હોવ તો તમને રાયપુરથી ટ્રેન મળશે.

નોંધ – દરેક ફોટો પ્રતીકાત્મક છે (ફોટો સોર્સ : ગુગલ)

આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યુઝ અને વાતો રિપોર્ટરે રિપોર્ટ કરેલા છે અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી લેવામાં આવેલા છે. અમારો પ્રયત્ન તમને શ્રેષ્ઠ માહિતી સતત પહોંચાડવાનો છે અને રહેશે. આ ન્યુઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે-તે લેખક (રિપોર્ટર) તથા સોર્સની રહેશે ધર્મ વેદ વેબસાઈટ કે પેજની રહેશે નહીં.

Leave a Reply

Your email address will not be published.