આ રીતે પડ્યું છે પાવાગઢ નામ, અહીં મા કાળીના દર્શન કરવાથી ભક્તોને મળશે અપાર કૃપા

ધાર્મિક

ગુજરાતના પંચમહાલમાં બનેલું પાવાગઢ મહાકાલીનું મંદિર પૌરાણિક, ઐતિહાસિક, ધાર્મિક અને પર્યટનની રીતે ખાસ ગણવામાં આવે છે. અહીંની ખાસ વાત છે કે અહીં દક્ષિણમુખી કાળી માતાની મૂર્તિ છે. જેનું તાંત્રિક પૂજામાં ઘણું વધારે મહત્વ રહે છે.

પાવાગઢના મા કાળીના મંદિર સાથે ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક રહસ્યો જોડાયેલા છે. જે આ જગ્યાને વધારે ખાસ બનાવે છે. અહીં કેટલીક વાતો ભગવાન રામના પુત્ર લવ-કુશ સાથે જોડાયેલી છે તો કેટલીક વિશ્વામિત્ર સાથે. આવો જાણીએ કઈ રીતે પડ્યું પાવાગઢ નામ અને તેની સાથેની ખાસ વાતો.

આ રીતે પડ્યું છે પાવાગઢ નામ

કહેવાય છે કે આ દુર્ગમ પર્વત પર ચઢવાનું લગભગ મુશ્કેલ હતું. ચારે તરફથી ઘેરાયેલી હોવાના કારણે અહીં હવાનો વેગ પણ વધારે રહે છે. આ માટે તેને પાવાગઢ કહેવામાં આવે છે. પાવાગઢના પહાડીઓની તળેટીમાં ચંપાનેરી નગરી છે. તેને મહારાજ વનરાજ ચાવડાએ પોતાના બુદ્ધિમાની મંત્રીના નામે બનાવી હતી. પાવાગઢ પહાડીની શરૂઆત ચાંપાનેરથી થાય છે. 1471 ફીટની ઉંચાઈ પર માચી હવેલી છે. મંદિર સુધી જવા માટે રોપવેની સુવિધા પણ છે. મંદિર પગપાળા જવા માટે લગભગ 250 સીડીઓ ચઢવી પડે છે.

પાવાગઢનું પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ છે. તે મંદિર અયોધ્યાના રાજા ભગવાન શ્રીરામના સમયનું છે. આ મંદિરને એક જમાનામાં શત્રુજ્ય મંદિર કહેવમાં આવતું. માનવામાં આવે છે કે ભગવાન રામ અને તેના પુત્ર લવ અને કુશ, ઋષિઓ અને બૌદ્ધ ભિખારીઓને અહીં મોક્ષ મળ્યો હતો. એમ પણ માનવામાં આવે છે કે માં કાળીની મૂર્તિને વિશ્વામિત્રએ સ્થાપિત કરી હચી. અહીં વહેતી નદીનું નામ પણ તેમના નામ પર વિશ્વામિત્રી રાખવામાં આવ્યું હતું.

માતાજી નું અંગ આ સ્થાન પર પડ્યું

પૌરાણિક કથાની બીજી કથા તે સમયની છે જ્યારે રાજા દક્ષાએ એક મહાન યજમાન આયોજન કર્યું હતું, જેમાં તેમણે બધા દેવો, દેવો અને ઋષિઓને આમંત્રણ આપ્યું હતું, પરંતુ ઇરાદાપૂર્વક તેમને તેમના જમાઈ શિવનું અપમાન કરવા આમંત્રણ આપ્યું ન હતું. તેના પિતાના નિર્ણયથી ઇજા પહોંચાડીને, સતી તેના પિતાને મળવાનું નક્કી કરે છે અને તેને આમંત્રણ ન આપવાનું કારણ પૂછે છે. પરંતુ  દક્ષે શિવનું અપમાન કર્યું. પતિ સામે કંઈપણ સહન કરવામાં અસમર્થ, દેવી સતી પોતે યજ્ ofની અગ્નિમાં કૂદી અને પોતાનો જીવ આપી દીધો. જ્યારે શિવને તેની પત્નીના મૃત્યુની જાણ થતાં તેઓ ગુસ્સે થઈ ગયા અને વીરભદ્રને જન્મ આપ્યો. દિકરાના મહેલમાં વીરભદ્રએ પાયમાલી સર્જી અને તેની હત્યા કરી.

દરમિયાન, તેના પ્રિય આત્માના મૃત્યુ પર શોક વ્યક્ત કરતાં, શિવે સતીના શરીરને કોમળતાથી પકડ્યો અને વિનાશનો નૃત્ય (તાંડવ) શરૂ કર્યો. બ્રહ્માંડને બચાવવા અને શિવની શુદ્ધતા પાછા લાવવા માટે, ભગવાન વિષ્ણુએ સતીના નિર્જીવ શરીરને સુદર્શન ચક્રનો ઉપયોગ કરીને 51 ટુકડા કરી દીધા. જેના કારણે આ સ્થળે માતા સતીનું અંગૂઠું પડ્યું, ત્યારબાદ દેવી શક્તિને સમર્પિત શક્તિપીઠની સ્થાપના અહીં થઈ.

હિંદુઓની સાથે મુસ્લિમો માટે પણ છે પવિત્ર જગ્યા

મંદિરની છત પર મુસ્લિમનું પવિત્ર સ્થળ છે. અહીં અદાનશાહ પીરની દરગાહ પણ છે. મોટી સંખ્યામાં મુસ્લિમ શ્રદ્ધાળુ પણ દર્શન માટે આવે છે. આ કારણે આ જગ્યા હિંદુઓની સાથે મુસ્લિમો માટે પણ મહત્વની ગણાય છે. આ જ વાત આ જગ્યાને ખાસ બનાવે છે.

કેવી રીતે પહોંચશો

પાવાગઢથી લગભગ 50 કિમી, દૂર ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં વડોદરા છે. દેશના મોટા શહેરોમાંથી તમે ટ્રેન, બસ કે ફ્લાઈટ મારફતે અહીં પહોંચી શકો છો. વડોદરાથી કોઈ પણ પ્રાઈવેટ વ્હીકલની મદદથી કે પછી બસની મદદથી પાવાગઢ સરળતાથી જઇ શકો છો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *